KİMDİR BU MONTESSORI?23 Ekim 2019, Çarşamba

Yeni bir yazıyla hepinize merhabalar. Umarım çocuklarla harika bir hafta geçirmişsinizdir.

Gelelim bu haftanın konusuna. Bu haftanın konusu çağımızın en trend anaokulu modeli olan, anaokulu ve materyal ücretleri el yakan Montessori.

Kim bu meşhur Montessori? Ne yalan söyleyeyim ben ilk önce kendilerini erkek sanmıştım. Daha sonra incelediğim de işin aslını öğrenmiştim. Öncelikle Maria Montessori’nin hayatına bir bakalım.

19. Yüzyıl’da yaşamış olan Maria Montessori, İtalya’nın ilk, kadın tıp doktorlarından biridir. Çocuklar üzerindeki araştırmaları ve zamanının aydınlarının da etkisiyle eğitim bilimlerine yönelir ve ”eğitimde çocuktan hareket” akımını benimser. Zamanla devrinin ve günümüzün önemli eğitim şahsiyetlerinden biri haline gelir ve Montessori eğitim sistemini oluşturur. Eğitimde çocuktan hareketi temel alan bu sisteme göre, öğretmenlerin rolü yalnızca öğrenciye yardımcı olan rehberler olmaktır. Bu düşüncesi Montessori’nin eğitim anlayışının temelini oluşturur.

Montessori eğitim sisteminde çocuklar için belirli müfredatlar dışında önemli olan şey çocuğu günlük hayata, günlük hayatta kendi öz bakım becerilerini gerçekleştirir hala hazır kılmaktır. Diğer anaokulları gibi çocuğunuz eve sanat faaliyetleri ile gelmeyebilir. Ancak sizin çocuğunuz da kendi pijamalarını kendi giyer, odasını kendi toplar, tabağını çatal kaşığını kendi kaldırır, size yardım eder, dişlerini kendi fırçalar vb. Az önceki cümlede dikkatinizi çeken bir sözcük oldu mu? “Kendi” sözcüğü evet aslında montessorinin amacı çocuğa her şeyini kendi başına yapabileceğini gerçeğini aşılamaktır. Ne dersiniz bu mesajla çocuğumuz ileri de kendi ayakları üzerinde durabilen bir birey olabilir mi? Belki de… Orası bilinmez bir diğer yandan da tartışılır ancak bazı şeyleri kendi başına rahat bir şekilde gerçekleştirebileceğinden hiç şüphe yok.

Bir keresinde bir hocam Montessori Türk annelerine ters bir eğitim sistemi birbirimizi kandırmayalım demişti. Hakkı da var  öyle değil mi? Bizler değil miyiz “aman anneciğim üstüne dökülmesin, aman anneciğim hızlı ol işimiz var ben giydireyim, çok geç oldu anneciğim haydi beraber yıkayalım ellerini” diyen? Eee nasıl benimseyeceğiz Montessori’yi o zaman? Çünkü bunlar Montessori sisteminde çocuğun kendi yapması gerekenler. Sonra ben de hocama hak verdim. Eğer çocuğu Montessori eğitim anlayışına sahip bir okula veriyorsak okuldaki eğitimin evde de devamını sağlamalıyız. Yoksa sadece okulda kendi işini kendi yapan evde yine her işini anneye yaptıran çocukların önüne geçemeyiz.

Peki ne var bu Montessori okullarında? Montessori okullarında her şey diğer okullardan çok farklı. Örneğin belirli gruplara ayırdıkları içerisinde hayal edemeyeceğiniz kadar farklı materyalleri var. Haydi bir bakalım o gruplara:

Günlük yaşam materyalleri: Bu alanda hedeflenen alıştırmalar çocuğun günlük yaşamında karşılaşabileceği tüm uğraşlardan  oluşmaktadır. Sadece çocuğun öz bakımına ait olmayıp, yaşadığı çevresindeki canlı ve cansız varlıklarla olan tüm ilişkilerini kapsamaktadır. Bu alanda sandalye taşıma, mendil katlama, çanta taşıma, kilit açma, kapı açıp kapama gibi günlük yaşamda karşına çıkabilecek bir çok etkinlik yer almaktadır.

Duyu materyalleri: Montessori, çocukların görerek, duyarak, dokunarak, hissederek, hareket ederek, yani tüm duyularını kullanarak öğrenecekleri materyaller geliştirmiştir. Bunlardan bazıları pembe kuleler, kahverengi merdivenler ahşap bloklar vb.dir

Matematik Materyalleri: Matematik materyalleri çocuğa sunulurken çocuğun bildiklerinden başlanmasına dikkat edilmelidir. Montessori’ye göre matematik, sadece hesap operasyonları yapmak değil, daha çok sayı sistemini anlamaktır. Bu materyallerden bazıları sayı çubukları, zımparalı rakamlar, mekik kutusu, sayılar ve pullar vb.dir.

Dil materyalleri: Montessori eğitimde dil gelişimi çalışmalarını bir yandan hazırlanmış resimli sözcük kartlarıyla   kazandırılırken, diğer yanda günlük hayat ve duyu materyalleri ile yazma parmaklarını güçlendirilmesi ve el bileğini hareketlendirme çalışmaları yaptırmıştır. Bu alandan genellikle kabartmalı harfler, hareketli alfabe, okuma kartlar ve okuma kutuları kullanılmaktadır.

Kozmik (coğrafya ve biyoloji) öğrenme materyalleri: Montessori, eğitimin asıl ilgi alanının “insanlık ve kültür” olması gerektiğini, çünkü insanların dünya isimli tek bir vatanı olduğunu söyler. İnsanlığın tek bir ulus olarak görülmesi gerektiğinin altını çizer. İnsanlığı bu noktaya götürecek yolunda çocuk eğitiminden geçtiğini söyler. Bu nedenle kozmik eğitimin üzerinde önemle durur. Bu bölümde yer küre, karalar ve sularla ilgili materyallerle çalışılır.

Sayın Maria Montessori Hanımefendi ve yaklaşımını bu şekilde bir miktar açıklamış olduk haftaya görüşmek üzere.

Çocuklarla çocuk kalın.