Hüdavendigar Onur

Modernizm ve Ýslâm dünyasý

Mýsýrlý yazar Dr. Muhammed Muhammed Hüseyin, 18. yüzyýlýn sonlarýyla 19. yüzyýlýn baþlarýnda Avrupa'nýn, bilim, teknik, ekonomi kýsaca hayatýn her alanýnda meyvesini veren bir kalkýnma çaðý yaþadýðýný belirtirken, bu kalkýnma olgusunun, batýlý devletlere nüfuzlarýný artýrma, savaþ ve sömürgecilik gibi gayri insani yollarla güçlerini geniþ boyutlara ulaþtýrma imkaný saðladýðýný ifade ediyor.
Batýlý devletler ilerlerken Osmanlý Devleti baþta olmak üzere Ýslâm ülkelerinin gerileme içinde olduðunu anlatan Muhammed Muhammed Hüseyin, sözlerine þöyle devam ediyor: "Hollanda Endonezya'yý, Ýngiltere Hindistan'ý, Rusya Orta Asya'yý, Fransa Kuzey Afrika'yý iþgal etti. Türkiye, Boðazlar yoluyla Akdenize açýlmak isteyen Rusya'nýn açýk tehdidi altýndaydý. Arap ülkeleri de, Osmanlý Ýmparatorluðunun bir an önce yýkýlýp bölüþülmesini bekleyen Ýngiliz ve Fransýz sömürgecilerinin iþtahýný çekiyordu. Ýran, Ýngiliz ve Ruslar arasýnda bölüþülmüþ, Mýsýr, Fransýz -Ýngiliz rekabeti sonunda Fransýzlarýn iþgali altýna girmiþti."
Muhammed Muhammed Hüseyin, "bu trajik ve korkulu tablo karþýsýnda ister istemez Ýslâm dünyasýnda ordularýnýn güçlendirilmesi yoluna gitmek gibi ihtiyaç belirdiðine" dikkat çekiyor ve "Müslüman ülkeler ordularýný batýlý tarzda bir düzenleme ve silahlandýrma yoluna girdiler. Bu, onlara savaþ sanayinin bilimsel kalkýnmayla birlikte yürüyeceði gerçeðini öðretti. Bu alanda, Batýnýn kendilerinden çok daha ileride bulunduðunu ve meselenin öyle sandýklarý gibi kolay olmadýðýný anladýlar" ifadelerini kullanýyor. Muhammed Muhammed Hüseyin'e göre, gerçekten batýnýn yeni ordularý, mühendislik, tabiat, kimya bilimleri, týp ve veterinerlikte çaðýnýn insanlarýna dudak ýsýrtacak kadar üstün bir bilimsel deneyime sahipti.
Dr. Hüseyin, Türkçeye Sezai Özel tarafýndan çevrilen ve Ýnsan Yayýnlarý tarafýndan Ýstanbul'da 1986'da yayýnlanan Modernizmin Ýslâm Dünyasýna Giriþi adlý eserinde, o dönemin Ýslâm dünyasý ve Batýlý ülkeler arasýndaki farklýlýða dikkat çekiyor. Kitabýnda Türkiye'deki geliþme ve ilerleme çabalarýna deðinirken þu bilgiler yer alýyor: "Türkiye'de, III. Selim, Harp ve Donanma okullarý açtý ve savaþ sanayinin kuruluþunda yeni yöntemler ve silahlara göre ordunun eðitilmesinde ve Topçu Okulunun yönetilmesinde bütünüyle Batýlý (Ýsveç, Fransýz, Macar ve Ýngiliz) mühendisler ve uzmanlara öncelik tanýndý. 1796'da ilk düzenli Türk tümeni kuruldu…"
Modernizmin Ýslâm Dünyasýna Giriþi kitabýnda, "Ýlk tohumlar, Batýlýlaþma, Afgani ve Muhammed Abduh, Müsteþriklerin araþtýrmalarýnda batýlýlaþma: Ýslâm kültürü ve çaðdaþ hayat, Müsteþriklerin araþtýrmalarýnda batýlýlaþma: Yeniçaðda Ýslâm, Ýslâm ve evrensellik, Batýlýlaþmanýn býraktýðý izler, Arap milliyetçiliði ve Arap edebiyatý gibi bölümler bulunuyor.