MOBBİNG-3
Mobbinge uğrayan kişi mobbingci ile nasıl mücadele etmelidir?
Mobbingci ile mücadele yolları çok şiddetli ve bilinçli bir psikolojik saldırı durumu esas alınarak hazırlanmıştır. Çoğu zaman mobbingci ne yaptığının farkında değildir, ister istemez kurbana karşı cephe oluşturur. Göstermiş olduğu davranışların mobbing olduğunun bilincinde değildir ve sonuçlarının ne kadar ağır olacağını tahmin edemez. Amacı çoğu zaman kurbanı kontrol altında tutmak, mevcut düzenin değişmesini önlemek ve en fazla kurbanın işten ayrılmasını sağlamaktır. Çoğu zaman örgüt içi iletişim engellerinin ortadan kaldırılması mobbing için çözümdür.
Mobbingcinin amacı, mağduru psikolojik olarak çökertmek, özgüvenini yok etmektir. Çünkü özgüveni düşük olan kişiyi kontrol etmek daha kolaydır. Mobbinge uğrayan kişi özgüvenini kaybetmeye başlar. Kendisiyle ilgili şüpheye düşer. Bu nedenle diğerlerine sevimli görünek için kendinden farklı davranışlar sergilemeye başlar. Kendisiyle çatışır. Bu durum mobbingciye başarı kazandırır. Çünkü kurbanın duygularını karıştırmıştır artık. Ne kadar kendiniz olabiliyorsanız psiko-teröre karşı koyma yeteneğiniz o oranda yüksek olacaktır.
Mobbinge uğrayan kişi psikolojik gerginlik içinde olacağı için işyeri dışında da bu gerginliği etrafına yansıtacaktır. Bu durum işyeri dışında da stres altında kalasına neden olacaktır. Mağdur kendisini güvende hissettiği alanlar belirlemelidir. Bu alanlar iş dışı arkadaşlıklar veya aile olabilir. Bu alanlar mağdur için bir rahatlama bölgesidir.
Nitelik ve bilgi düzeyini geliştirmek kişinin özgüvenini yükseltecektir. Mağdur mesleği ile ilgili niteliğini geliştirmelidir. Bu durum aynı zamanda işindeki hatalarını azaltacak ve mobbingciye fırsat vermesini önleyecektir.
Etrafımızda cereyan eden olaylara hepimiz farklı tepkiler verebiliriz. Bu algılarımızdaki farklılıklardan kaynaklanır. Algıları farklılaştıran ise büyük oranda yaşadığımız deneyimlerdir. Yaşanan tecrübeler olaylara bakış açımızı değiştirir. İş yerinde yaşadığımız psikolojik şiddet faktörleri algı süzgecimizden geçer ve tepkilerimizin şiddeti algılama biçimimize göre değişir. Mağdur mobbinge karşı daha güçlü direnç gösterebilmek için algı yeteneğini güçlendirmeli, olaylara farklı açılardan bakabilmelidir.
Mobbingci için yüksek performans, değerler ve düşüncelerin hedef olduğunu daha önce belirtmiştim. Her ne nedenle olursa olsun mağdur değerlerinden ödün vermemelidir. Kendini kurtaracak en güçlü silahın değerleri olduğunu unutmamalıdır. Kişiyi zayıf düşürecek en büyük hata kendini yargılaması ve yadsımasıdır.
Mobbingcinin amacı kişiyi yalnızlığa itmektir. İstenmediğini, sevilmediğini hissettirmeye çalışır. Mağdur ile yakın ilişki içine giren herkes onun için hedef olabilir. Bu nedenle genellikle çalışanların çoğu mağdura yardım etmeye çekinir. Ondan uzak kalaya çalışır, konuşmaz, yokmuş gibi davranır, fikirlerine onay vermez...vs. Bu gibi durumlarda mağdur için sosyal destek önemlidir. Aile ve iş dışı arkadaşlıklarda iyi ilişkiler ve sosyal yardım mağdurun ait olma ve sevilme ihtiyacını tatmin eder. Bu şekilde mağdurun direnme gücü artar.
Mağdur, mobbingcinin taktikleriyle karşılık verirse onunla aynı pozisyona düşecektir. Bu onu haklı iken haksız gösterecektir. Aynı zamanda kendisi gibi davranmadığı için özsaygısını da yitirecektir. Mağdur, mobbingciye karşı güçlü olabilmek için kendisi olmalı ve değerlerinden hiç bir zaman ödün vermemelidir. İçinde bulunduğu durumu kabullenmek, uyum sağlamak da mağdurun yapacağı büyük hatalardan biridir. "Öğrenilmiş Çaresizlik" denilen bu durumda kişi mobbingci ile başedemeyeceğine inanır ve mücadele etmez. İçinde bulunduğu durumu değiştirmek için çaba sarfetmez, pasifleşir.
Psikolojik şiddet her tür örgütte görülebilir. Önemli olan örgütlerin psiklojik şiddeti yönetme yeteneğinin olmasıdır. Mobbing ciddi bir yönetim sorunudur. Çalışanlar üzerindeki psikolojik etkisi yanında kalifiye elemanların kaybı, verimlilikte düşüş, eğitim giderleri, işe alım ve uyum çalışmaları, motivasyonu artırmak için yapılan çalışmalar şirketler için büyük maliyetler getirmektedir. Bu nedenle mobbinge karşı birtakım yasal düzenlemeler getirilmelidir. Cezai yaptırımlar mobbingci için caydırıcı olurken, mağdur için güç verici bir faktör olabilir.
Mobbing çalışanlar arasında yaşanan bir güç mücadelesi olarak düşünülmemeli, bir yönetim problemi olarak kabul edilmelidir.