KORONAVİRÜS (COVID-19) 16 Mart 2020, Pazartesi

Merhaba sevgili okurlar,

Bu hafta sizlere çok geniş coğrafyalara yayılan ve ölümlere neden olabilen, maalesef ülkemizde de vaka sayısı günden güne artan koronavirüsten korunma yollarını anlatmaya ve açıklamaya çalışacağım. Sağlık bakanlığı, DSÖ ( dünya sağlık örgütü) ve FIP ( dünya eczacılık federasyonu) 2020 genel halk için standart önerileri yayınlamıştır. Birkaçını sizler için derledim.

Koronavirüs küresel solunum yolları salgınına yol açan yeni bir virüstür. Kuluçka süresi 2 ila 14 gündür. Virüs cansız ortamda 20-26 ̊C de yaşayabiliyor. İnsan vücudunda yaşayamaz diye düşünmeyin çünkü canlı ortamda yaşayabildiği sıcaklık değeri farklıdır.

Bulaşmış kişilerde başlangıçta belirgin olarak ateş, burun akıntısı, öksürük, nefes darlığı, boğaz ağrısı, yorgunluk gibi bildiğimiz grip belirtilerini gösterir. Özellikle yaşlı bireylerde ve başka hastalığı bulunan kişilerde bu belirtiler daha ağır seyredebilmektedir. Şiddetli vakalarda zatürre, ağır solunum yetmezliği ve ölüm gelişebilir.

Peki, nasıl bulaşıyor?

Hastalığın solunum yolları ile bulaştığı düşünülmektedir. Kişiden kişiye hapşırma veya öksürme yoluyla çevreye saçılan, bu virüsü içeren solunum damlacıkları yüzeylerde kalabiliyor. Bu yüzeylere temasta bulunan diğer kişiler de virüsü kendilerine taşımış oluyorlar. Bu kirli yüzeyler genel olarak şunlardır:

El kurutma makineleri

Kafe ve restoranların menü kitapçıkları

Ortak kullanım alanlarındaki kapı kolları ve lamba düğmeleri

Kâğıt ve madeni paralar

Güzellik salonlarında kullanılan aletler ve havlular

Alışveriş arabaları

Toplu taşıma araçlarındaki tutacaklar

ATM makineleri

Yiyecek ve içecek otomatları

Asansör düğmeleri

Çocuk parkındaki oyuncaklar

Teneke kutu içecekler ve konservelerin dış yüzeyi vb.

Nasıl önlemler almalıyız?

Henüz aşısı bulunmadığı için en etkili yöntem ateşi ve öksürüğü olan kişilerden kaçınmaktır ve gereksiz paniğe girmemektir. Eğer kendimizde bu belirtileri gördüysek korkmadan en yakın sağlık kuruluşuna gitmeliyiz.

- Eller, içinde alkol bulunan temizleyiciler ile (kolonya, alkollü mendiller ) veya sabun/su kullanarak her yıkamada en az 20 sn. boyunca yıkanmalı ve sık sık temizlenmelidir.

- Öksürürken veya hapşırırken ağız ve burun dirseğin iç kısmı veya tek kullanımlık bir mendil ile kapatmalı, mendil daha sonrasında atılmalı ve eller yıkanmalıdır.

- Canlı hayvanlar veya hayvanların temas ettiği yüzeylerle korunmasız temastan kaçınılmalıdır.

- Çiğ veya az pişmiş hayvansal ürünlerin ( süt, yumurta, et vb.) tüketiminden kaçınılmalıdır. Tüketilecekse iyice pişirilmelidir.

- Toplu ortamlardan uzak durulmalıdır.

- Tokalaşma ve sarılmadan kaçınılmalıdır.

- Gün içinde giyilen kıyafetler yıkanmalı veya iyice havalandırılmalıdır.

- Enfeksiyondan korunmak için kalabalık yerlerde ve riskli ortamlarda maske kullanılmalıdır. Normal maskeler %100 koruma sağlamasa da bulaşmayı sınırlandırması bakımından önemlidir. Maske kullanılacaksa yine hijyene çok dikkat edilmelidir. Kirli ellerle maskeye dokunulmamalıdır. Risk grubu altındaki kişiler, ağır hastalar ve yaşlıların kesinlikle maske kullanması gerekir.

Solunum maskesinin etkili olabilmesi için;

  1. Doğru takılmalı ve maruziyet sırasında da takılı olmalıdır.
  2. Cilt ile maske arasında boşluk kalmamalı yüze tam oturmalıdır.
  3. Solunum filtresi içinden geçen hava partiküllerinin %95 inden fazlasını yakalayabilecek özellikte olmalıdır.
  4. Metal çubuk ya da kalıplaşmış burun yastığı varsa bu bölüm çeneden değil burnun üzerinde durması sağlanmalıdır.

- Ayrıca evinizde günde en az dört defa ağız ve burun için tuzlu su gargarası yapabilirsiniz. Bunun için eczanelerden alabileceğiniz ürünler mevcuttur. Eğer kendiniz hazırlamak isterseniz kaynatılıp soğutulmuş suya birkaç tatlı kaşığı tuz ekleyerek de gargaranızı kendiniz yapabilirsiniz.

- Piyasada %99’a kadar etkili sabunları kullanmayı düşünebilirsiniz fakat bu sabunlar antibakteriyel etkilidir. Yani sizi virüslerden korumazlar. Bu sabunlar ile evinizdeki normal bir sabunun sizi koruyucu özelliği aynıdır. Önemli olan ellerin sık sık temizlenmesidir.

- Bağışıklık sisteminizi güçlendirecek önlemleri almalısınız. Dengeli ve sağlıklı beslenmeye özen gösterin. Dışarıdan hazır yiyecekleri tüketmekten kaçının. Meyve ve sebze tüketmeye özen gösterin. Bu konuda çeşitli gıda takviyelerini veya antiviral pastilleri eczanelerden alabilirsiniz.

Panik yapmaya gerek yok fakat tedbiri mutlaka ele almalıyız. Hijyene dikkat ettiğiniz ve toplu ortamlardan uzak durduğunuz sürece korkacak hiçbir şey yok.

Merak ettiğiniz bir konu ya da sorunuz olursa  esrakcetin@gmail.com adresinden bana ulaşabilirsiniz.

Sağlıklı günler dilerim.